Rehaorthopedica - Rehabilitacja kolana - diagnoza - leczenie

Nasz blog

Rehabilitacja kolana - diagnoza - leczenie

Rehabilitacja kolana - diagnoza - leczenie

STAW KOLANOWY

1. Ból towarzyszący zapaleniu stawu kolanowego.

Zapalenie stawu kolanowego jest powszechnie występującym schorzeniem, będącym przyczyną dolegliwości bólowych. Kolano jest stawem podatnym na powstawanie stanu zapalnego, w wyniku dzialania różnych czynników uszkadzających chrząstkę stawową. Najczęstsze formy zapalenia powodujące ból kolana to choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów i pourazowe zapalenie. Inne przyczyny to układowe choroby tkanki łącznej i naczyń, zakażenia, kosmkowo- guzkowe zapalenie błony maziowej, borelioza. W przebiegu zakażenia ostremu zapaleniu stawu zwykle towarzyszą objawy ogólnoustrojowe- gorączka, złe samopoczucie. Rehabilitacja kolana i leczenie polega na wykonaniu posiewu i wdrożeniu antybiotykoterapii.

OBJAWY KLINICZNE.

Większość chorych uskarża się na ból zlokalizowany wokół stawu oraz dalszej części uda. Dolegliwości nasila aktywność fizyczna. Ból określany jest jako stały i tępy i może zakłócać sen. U części pacjentów występują także „zgrzyty” i „strzelanie” podczas wykonywania ruchów w stawie, a w czasie badania fizykalnego można stwierdzić również trzeszczenie. Oprócz dolegliwości bólowych u chorych występuje także stopniowe pogorszenie czynności stawu, ze względu na ograniczenie zakresu ruchu. Powoduje to, że chodzenie, wchodzenie i schodzenie po schodach oraz wsiadanie i wysiadanie z samochodu stają się problemem. Unikanie ruchu i oszczędzanie kończyny może spowodować zanik mięśni.

LECZENIE.

W leczeniu bólu i upośledzonej funkcji kolana, które wynikają z toczącego się w jego obrębie zapalenia, stosuje się przede wszystkim połączenie NLPZ lub inhibitorów cyklooksygenazy 2. Pomocna będzie również fizjoterapia. Zabiegi z fizykoterapii oraz techniki aktywnego rozluźniania mięśni zmniejszą dolegliwości bólowe.

2. Zespół więzadła pobocznego przyśrodkowego.

Cechą charakterystyczną zespołu więzadła pobocznego przyśrodkowego (piszczelowego) (medial collateral ligament-MCL) jest ból zlokalizowany po przyśrodkowej stronie stawu kolanowego. Powstaje on w wyniku uszkodzenia tego więzadła podczas upadku z nogą ustawioną koślawo z jednoczesną zewnętrzną rotacją podudzia. Najczęściej uraz ten zdaża się w czasie wypadków narciarskich lub w trakcie innych sportów. MCL jest więzadłem wrażliwym na nadmierne rozciąganie powstające w wyniku przeciążenia podczas nadmiernego wysiłku fizycznego.

OBJAWY KLINICZNE.

Dolegliwości bólowe umiejscowione są po przyśrodkowej stronie kolana i ulegają nasileniu podczas biernego ustawiania kończyny w pozycji koślawej i zewnętrznej rotacji w stawie kolanowym. Ruchy w stawie, jak zgięcie i rotacja zewnętrzna podudzia nasilają ból, natomiast odpoczynek przynosi ulgę. Ból określany jest jako stały i tępy, może zakłócać sen. Chory z urazem tego więzadła może się również uskarżać na blokowanie i przeskakiwanie w uszkodzonym kolanie podczas jego zginania.

W czasie badania fizykalnego u pacjenta z urazem MCL występuje tkliwość uciskowa wzdłuż przebiegu więzadła, od jego początkowego przyczepu na nadkłykciu kości udowej do końcowego przyczepu na kości piszczelowej. Podczas badania pacjenta z ciężkim urazem więzadła, w czasie obciążenia uszkodzonego kolana w ustawieniu koślawym lub szpotawym, można stwierdzić „rozluźnienie” stawu. Urazowi towarzyszą czasem wysięk i obrzęk.

LECZENIE.

Leczenie bólu i ograniczenie czynności stawu związane z uszkodzeniem więzadła obejmuje przede wszystkim połączenie leczenia farmakologicznego (NLPZ) oraz fizjoterapii. Pozytywne rezultaty przynosi także miejscowe stosowanie zimna, techniki aktywnego rozluźniania mięśni oraz masaż poprzeczny.

3. Kolano skoczka

Kolano skoczka, czyli entezopatia więzadła rzepki, to bolesne zmiany chorobowe przyczepów ścięgnistych mięśni do kośca. Występuje najczęściej u osób aktywnych fizycznie, sportowców, wykonujących duże ilości skoków.

Więzadło rzepki wchodzi w skład struktur umozliwiających wyprost w kolanie. Jest bardzo wytrzymałe, jednak powtarzające się przeciążenia mogą je uszkodzić. Pojawia się wtedy ból w okolicy podrzepkowej, uczucie pełności i ucisku, a także wrażenie uciekania kolana. Ból często powoduje utykanie, co doprowadza w krótkim czasie do zaniku głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego uda.

Dolegliwość ta nie jest łatwa w leczeniu, a jej pojawienie zmusza wiele osób do zaprzestania wykonywania danego typu sportu. Stosuje się połączenie NLPZ oraz fizjoterapii. Unieruchamiamy również kończynę na jakiś czas.

3. Boczne przyparcie rzepki.

Oznacza nadmierne przyparcie rzepki do kłykcia bocznego. Schorzenie to dotyczy najczęściej osób posiadających ku temu predyspozycje: koślawe ustawienie rzepki, nierównowaga w obrębie mięśnia czworogłowego. Powodem może być również przeciążenie stawu rzepkowo-udowego, które doprowadza do dysbalansu mięśniowego. Gdy osłabiona jest głowa przyśrodkowa mięsnia czworogłowego uda rzepka zamiast trzymać się swojego toru ruchu, zaczyna przesuwać się w trakcie ruchu po kłykciu bocznym. To daje efekt chrupania i przeskakiwania.

Nieleczone boczne przyparcie daje możliwość rozwoju chondromalacji (niszczenia chrząstki rzepki) oraz zwiękasza ryzyko zwichnięcia rzepki.

Leczenie zachowawcze polega na przywróceniu równowagi w mięśniu czorogłowym (zwiększenie siły głowy przyśrodkowej) oraz wypracowaniu prawidłowych wzorców ruchowych.

4. Zespół tarcia pasma biodrowo-piszczelowego (ITBS).

To jeden z najczęstszych urazów przeciążeniowych u biegaczy i kolarzy. Objawia się ostrym, często piekącym bólem i tkliwością palpacyjną w okolicy bocznej kolana z możliwym promieniowaniem do powierzchni przednio-bocznej goleni. Ból jest najostrzejszy gdy kolano jest w 20-20 stopiowym zgięciu.

Pasmo biodrowo-piszczelowege to szeroki, wytrzymały pasek tkanki łącznej, który zaczyna się od górnej części biodra i kieruje się w dół aż do zewnętrznej części uda i przyczepiony jest na zewnątrz piszczeli, poniżej kolana.

Bardzo ważną rolę w procesie leczenia i profilaktyce nawrotów ITBS odgrywają ćwiczenia rozciągające oraz masaż głęboki mięśniowo-powięziowy z uwzględnieniem punktów spustowych.

Ponowne podjęcie treningów powinno odbywać się stopniowo i być poprzedzone sprawdzeniem potencjalnych czynników ryzyka i ich ewentualną eliminacją.

5. Kolano biegacza.

To potoczne określenie dolegliwości bólowych przedniego przedziału kolana. Występuje często u osób aktywnych fizycznie- w szczególności u biegaczy długodystansowych, ale także u kolarzy, narciarzy i piłkarzy. Bóle dotyczą jednego lub obu kolan. Nasilają się w trakcie chodzenia, biegania, wchodzenia i/lub schodzenia po schodach, a także kiedy mamy długo zgięte kolana (np. siedząc za biurkiem, w trakcie jazdy samochodem, przy klęczeniu lub kucaniu). Za główny patomechanizm dysfunkcji uważa się nadmierne i zbyt częste przeciążenia powodujące zaburzenia osiowego ruchu rzepki i w konsekwencji sumowanie się mikrourazów w obrębie stawu rzepkowo-udowego.

U większości pacjentów rehabilitacja kolana i leczenie zachowawcze jest wystarczające. Standardem wciąż posostaje wzmacnianie mięśnia czworogłowego uda, szczególnie głowy przyśrodkowej. Ponadto badania naukowe dowodzą skuteczności ćwiczeń wzmacniających mięśnie stabilizujące staw biodrowy, kinesiotapingu oraz głębokiego masażu mięśniowo-powięziowego.

6. Zapalenie ścięgien mięśni gęsiej stopki.

Gęsia stopka (łac. pes anserinus) to nazwa płytki ścięgnistej utworzonej z połączenia trzech mięśni: krawieckiego, smukłego i półścięgnistego. Znajduje się ona na kości podudzia po wewnętrznej stronie dolnej części kolana. W pobliżu goleni goleni mięśnie ulegają rozszerzeniu i połączeniu z powięzią przyczepiając się poniżej i przyśrodkowo od guzowatości kości piszczelowej. Forma gęsiej stopki przypomina błonę między palami gęsi, stad pochodzi jej nazwa. Mięśnie te spełniają rolę zginaczy stawu kolanowego a także rotatorów wewnętrznych goleni. Pełnią także funkcję dynamicznych stabilizatorów przyśrodkowego przedziału kolana.

Zapalenie ścięgien mięśni gęsiej stopki występuje często wśród sportowców a w szczególności u osób uprawiających dyscypliny wytrzymałościowe takie jak kolarstwo, bieganie a także pływanie. Na tę kontuzję narażone są także osoby otyłe posiadające koślawe kolana oraz nadmierną pronację czyli stopy skierowane do wewnątrz. Jedną z przyczyn może być także dysfunkcja funkcjonalna stawu kolanowego, co można zaobserwować podczas przysiadu na jednej nodze- kolano w dużym stopniu skręca się do środka.

Dolegliwości bólowe pojawiają się poniżej kolana po jego stronie przyśrodkowej także podczas rozciągania oraz skurczu mięśni kulszowo-goleniowych.

Rehabilitacja kolana i leczenie zachowawcze (nieoperacyjne) polega na zmniejszeniu dolegliwości bólowych spowodowanych wystąpieniem stanu zapalnego. Zaleca się stosowanie zimnych kompresów oraz ograniczenie aktywności fizycznej. Następnie wprowadza się różnego rodzaju techniki manualne mające na celu zmniejszenie napięcia, poprawę ślizgu tkankowego tej okolicy oraz przyśpieszenie procesu gojenia. W późniejszym okresie leczenia należy ocenić uwarunkowania biomechaniczne, natomiast w przypadku dolegliwości trwających dłużej niż trzy miesiące stosuje się ostrzyknięcia farmakologiczne okolicy.

7. Torbiel Bakera.

Zapalnie zmieniona kaletka maziowa może wytwarzać w nadmiernej ilości płyn maziówkowy, który zostaje zamknięty w torbieli przypominającej worek. Narastanie objętości płynu, na podstawie mechanizmu zastawki jednokierunkowej, przyczynia się do stopniowego powiększania się torbieli. Cysta Bakera powstaje w przyśrodkowej części dołu podkolanowego w efekcie nieprawidłowego gromadzenia się płynu maziówkowego. Często przyczyną jej rozwoju jest rozdarcie łąkotki przyśrodkowej lub stan zapalny ścięgna podkolanowego przyśrodkowego. Szczególnie podatni na rozwój torbieli Bakera są chorzy, u których stwierdza się reumatoidalne zapalenie stawów.

OBJAWY KLINICZNE.

Pacjenci, u których wytworzyła się torbiel Bakera, skarżą się na uczucie rozpierania w dole podkolanowym. Cysta nieusatnnie się powiększając przemieszcza się na łydkę. Ból nasilają wszelkie czynności wymagające kucania lub chodzenia.

LECZENIE.

Często wymaga przeprowadzenia artroskopii, lecz wskazane jest również zastosowanie krótkotrwałej terapii zachowawczej, na którą składa się bandażowanie kolana opaską elastyczną oraz jednoczesne przyjmowanie NLPZ.

 

 

Wróć do listy wpisów